Czt „Standardy Edukacji Seksualnej WHO”

przygotowują dziecko na ofiarę przemocy seksualnej?

 

Przemoc seksualna, czynniki ryzyka

Psycholog i specjalista od diagnozy i terapii
dziecka po przemocy seksualnej - Łukasz Dracz

By to zrozumieć musimy zdać sobie sprawę z tego, w jaki sposób działają sprawcy przemocy seksualnej.

 

JAK DZIAŁAJĄ SPRAWCY PRZEMOCY

Działają oni w bardzo przebiegły sposób. To są osoby, które często już w wieku dojrzewania zdają sobie sprawę ze swoich problemów i mają wiele lat, aby wynaleźć sposoby manipulowania dziećmi. Często całe swoje życie podporządkowują temu żeby mieć dostęp do dzieci i wymusić na nich utrzymywanie tajemnicy, która jest kluczowym elementem przemocy seksualnej.


Sprawcy zaczynają od uwodzenia dziecka. Rzadko się zdarza taka przemoc seksualna, która jest napaścią ze strony dorosłego. Samo uwodzenie już jest pewną formą przemocy. Przemoc zaczyna się od zmiękczania granic intymnych dzieckapokazywania, że normalne są pewne zachowania, które nie są normalne.

Sprawca upatruje sobie dziecko i zaczyna się nim zajmować, przede wszystkim, dając mu pewną gratyfikację emocjonalną. Dziecko łatwo da się zmanipulować i przywiązać. Sprawca nie jest przywiązany do dziecka i nie ma z dzieckiem normalnej więzi, natomiast umie wytworzyć więź dziecka wobec siebie. Jeśli sprawca jest z rodziny i ta więź istniała, wykorzystuje ją. Dziecko, które jest zaniedbane emocjonalnie, ale także inne dzieci, czują się ważne, potrzebne i zauważone.

Sprawca zaczyna zajmować się dzieckiem, może przygotowywać dziecko poprzez dawanie prezentów, zabawek, które są lub nie są dostosowane do wieku, np. bielizna dla ośmiolatki. Pojawiają się zabawy dotykowe. Dotyka dziecko w różne miejsca i dziecko traci czujność ponieważ nie wie, co jest bezpieczne, a co nie. Uczy dziecko fałszywej moralności. Na przykład mówi – wszyscy tak dotykają dzieci, w ten sposób, to normalne.

Sprawca może prowadzić rozmowy z dzieckiem na intymne tematy dotyczące dorosłych. Może pokazywać książki do biologii, czy gazety i stopniowo zaczynając od książek do biologii, które opisują, czy pokazują ciało człowieka w rzeczowy sposób, przechodzić, aż do pokazywania treści pornograficznych. Wszystko, co sprawca robi i mówi w tym czasie jest manipulacją, która służy uwiedzeniu dziecka i odwrażliwieniu zarówno dziecka, jak i otoczenia dziecka. Sprawca często pozyskuje otoczenie prezentując się, jako zaangażowana i skoncentrowana na dziecku osoba.

Potem jest faza wykorzystania i bardzo ważna faza utrzymywania tajemnicy. Pojawia się kwestia sekretu pomiędzy sprawcą, a dzieckiem. Sprawca manipuluje dzieckiem powtarzając zachowania tej pierwszej fazy, wzbudza poczucie winy, wzbudza poczucie odpowiedzialności, mówiąc np. – przecież sama tego chciałaś, albo – przecież brałaś pieniądze, czy prezenty. W ten sposób wpływa na to, że dziecko ma mniejszą tendencję do ujawniania samej sytuacji.

Innym zagadnieniem są same manipulacje sprawcy skoncentrowane na dziecku, na opiekunie dziecka, czy na szerszym otoczeniu. Często sprawca tworzy koalicję pomiędzy sobą, a tymi osobami w różny sposób np. skracając dystans psychologiczny w celu utrzymywania kontroli nad osobami z otoczenia dziecka i nad dzieckiem. Prezentuje siebie, jako dobrego, opiekuńczego, w celu zmniejszenia wiarygodności dziecka w sytuacji, gdyby kiedyś dziecko ujawniło przemoc.

Odwołuje się do uczuć dziecka, opiekuna, albo osoby pomagającej dziecku w celu wzbudzenia litości albo poczucia winy. Powołuje się na przyjaźń, bądź miłość wobec dziecka w celu pewnego ubezwłasnowolnienia dziecka. Dzieci chcą być kochane i chcą mieć przyjaciół. Sprawca ucząc tej fałszywej moralności, mówiąc, że to jest miłość, co miłością nie jest, manipuluje dzieckiem.

Minimalizuje szkody wyrządzane dziecku, czy przekonuje, że na jego zachowanie miały wpływ czynniki zewnętrzne.

Czasami przedstawia przemoc, jako słuszną karę, albo powołuje się na wyższe racje, jak metody wychowawcze, czy właśnie wyraz miłości wobec dziecka.

Są też mocniejsze metody manipulacji, jak zastraszania, potępianie, oskarżanie, terroryzowanie, degradowanie dziecka, czy innych osób, które mogą pomóc dziecku. Często też obwinia dziecko używając argumentu, że nie skarżyło się na jego zachowanie.

 

CZYNNIKI RYZYKA

Jest pewna grupa objawów w środowisku, które się nazywają czynnikami ryzyka przemocy seksualnej.

Prezentowane są tutaj tylko niektóre, które mają znaczenie dla tego, o czym mówią „Standardy Edukacji Seksualnej”.

Równocześnie należy też właściwie odczytywać te czynniki, ponieważ występowanie takiego zachowania nie od razu świadczy o tym, że dziecko doświadcza przemocy seksualnej. Natomiast prezentowane zachowania często występują w rodzinach, czy w środowiskach, gdzie dochodzi do przemocy seksualnej.

Są to:

Spanie rodziców ze starszymi dziećmi, spanie z dzieckiem nago – dziecko czując kontakt z ciałem dorosłego i też odczuwając pewne napięcie seksualne, będzie erotyzowane. Do momentu, kiedy dziecko nie czuje napięcia seksualnego – przed piątym rokiem życia traktuje to w miarę neutralnie, później granice intymności pomiędzy członkami rodziny są obniżone

Dorośli kąpią się razem z dziećmi, śpią ze sobą nago, chodzą nago, non stop chodzą w bieliźnie – to powoduje, że dziecko traktuje to jako pewną normę i często ze strony sprawców tzw. wewnątrz rodzinnych jest to już traktowane jako element wpływu na dziecko.

Czynnikiem ryzyka jest pornografia, która występuje w domu i dziecko ma do niej dostęp.

Obecność dziecka przy stosunku seksualnym w rodzinie.

Ordynarne zaczepki seksualne albo gdy seksualność przewija się w wielu rozmowach, ale nie jest traktowana stosownie do poziomu dziecka.

Rozmowy o relacjach seksualnych między dorosłymi w wulgarny, albo zbyt bezpośredni sposób.

Wzajemne zaczepki seksualne, czy niewłaściwe reagowanie na widok kopulujących zwierząt.

Czynnikiem ryzyka jest zaniedbanie emocjonalne dziecka.

 

Sprawcy dużo łatwiej manipulować tym dzieckiem, które jest zdystansowane od rodziców albo emocjonalnie przez nich zaniedbane albo, jak to widać w „Standardach” nastawione przeciwko rodzicom. Sprawcy łatwiej wtedy dotrzeć do takiego dziecka.

Czynnikiem ryzyka może być przemoc w sąsiedztwie, albo przemoc pomiędzy dziećmi na podwórku. Może dochodzić do jakiejś przemocy seksualnej gdy np. jest jakiś obcy mężczyzna, do którego dzieci lubią chodzić, albo jakiś samozwańczy klub, w którym nie wiadomo, co się dzieje.

To nie są wszystkie czynniki ryzyka, ale te, które tworzą kontekst dla analizowanej treści „Standardów”.

Analizując „Standardy” wybrano te fragmenty, które dotyczą seksualności, ewentualnie emocji, a pominięto treści związane ze związkami i stylami życia, które są bardziej skoncentrowane na otwarciu dziecka na rozmycie własnej tożsamości płciowej, czy na różne orientacje seksualne.